Τετάρτη, 23 Μαΐου 2018

"Μπορείς να γνωρίσεις ένα πρόσωπο..." ποίημα του Τίτου Πατρίκιου "δανεικό" από τη φίλη στο fb Natassa Zouzoula (facebook, 22/5/2018)

 .............................................................









Τίτος Πατρίκιος
(γ.1928)



Μπορείς να γνωρίσεις ένα πρόσωπο
Όταν τα χείλια σου ανακαλύπτουν
Τις αλλεπάλληλες επιφάνειες που σωρεύουν οι καιροί.
Μα έπειτα δε σου φτάνει.
Έπειτα θέλεις να βρεις όλες τις μικρές φλέβες
καθώς απλώνονται κάτω απ’το δέρμα
να βρεις όλα τα τραγούδια που δεν ειπώθηκαν
όλες τις μνήμες που ταξίδεψαν
στα λεπτά μονόξυλα
των στιγμών.


Το γέλιο σου άξαφνα ν’ αρπάζει από το μπράτσο
ένα άλλο γέλιο
και να γυρνάν στους δρόμους ξεκουφαίνοντας τη γειτονιά
σα μαθητές που σπαν’ τα καλαμάρια τους στην πόρτα του
σχολείου…


Ένα κεφάλι ν’ ακουμπάει στον ώμο σου
και ο ήλιος να καπνίζει το τελευταίο τσιγάρο και να φεύγει
αφήνοντας τη μέρα μες τα χέρια μας
άδειο πακέτο πυκνογραμμένο πολύτιμες σημειώσεις



Τίτος Πατρικιος

Φωτογραφία της Natassa Zouzoula.


Τρίτη, 22 Μαΐου 2018

"Ο ιδιωτικός τομέας και τα πράσινα άλογα" γράφει ο Χρήστος Λάσκος * ("Εφημερίδα των Συντακτών", 22.05.2018)


..............................................................




Ο ιδιωτικός τομέας και τα πράσινα άλογα


 
EUROKINISSI/ΣΤΕΛΙΟΣ ΜΙΣΙΝΑΣ
Ο τρόπος που εξελίχθηκαν τα πράγματα στη χώρα μας από το καλοκαίρι του 2015 κι έπειτα είχε κυριότατη συνέπεια την αναβάπτιση-ανάσταση όλου του φθαρμένου -σε βαθμό αποσύνθεσης- συστημικού προσωπικού.
Ολοκληρωτικά απαξιωμένοι δημοσιογράφοι, ιδεολογικοί κέρβεροι, που δεν τους έδινε σημασία πλέον κανείς, «πάγιο» πολιτικό προσωπικό είχαν απαξιωθεί σε τέτοιο βαθμό που σπάνια συμβαίνει στην Ιστορία. Αυτό το γεγονός, άλλωστε, ήταν μία από τις ισχυρότερες αποδείξεις πως ένα μεγάλο παράθυρο δυνατοτήτων άνοιγε για την κοινωνική πλειοψηφία στην Ελλάδα.
Η «επιχειρηματική τάξη» και οι άνθρωποί της ευρύτερα αδυνατούσαν να ψελλίσουν το δικό τους «αφήγημα» για την ελληνική καταστροφή. Με αποτέλεσμα η κατάστασή τους να είναι εξαιρετικά επισφαλής, παρ’ όλο που τα μνημόνια έκαναν τη δουλειά τους τέλεια σε ό,τι αφορά τη δημιουργία του «κράτους των αφεντικών», που είναι σήμερα η Ελλάδα.
Αυτό είναι που άλλαξε δραματικά μετά το 2015. Ετσι που, ενώ έχει εντελώς δίκιο ο Ηλίας Ιωακείμογλου όταν ισχυρίζεται πως η ελληνική άρχουσα τάξη δεν μπορεί να εξασφαλίσει την ενεργητική συναίνεση του κόσμου της εργασίας στο σχέδιό της, από την άλλη, οι κήνσορες και οι θεράποντές της έχουν ξανά μούτρα και μιλάνε.
Είναι λογικό. Από τη στιγμή που η εναλλακτική πορεία εγκρίθηκε και κάηκε πάραυτα, όσα συμβαίνουν έκτοτε μετατράπηκαν από απαράδεκτα σε αναπόφευκτα.
Τίποτε δεν είναι περισσότερο χαρακτηριστικό από την επανάκαμψη του ιδιωτικού ως παραγωγικού και «έντιμου». Αν επρόκειτο μόνο για τον στόμφο με τον οποίο ο Πορτοσάλτε και ο Μπάμπης Παπαδημητρίου μιλάνε για τον «ιδιωτικό τομέα» ως την «πραγματική οικονομία» και «τον κόσμο της παραγωγής» θα ήταν μικρό το κακό. Γίνεται μεγάλο, όμως, όταν σημαντικό τμήμα των εργαζομένων –κι ακόμη περισσότερο των ανέργων– αποκομίζει την άποψη πως το ιδιωτικό είναι το «ωραίον». Υπόρρητα, υποδόρια η καπιταλιστική τάξη κερδίζει μια μεγάλη ιδεολογική μάχη.
Οι εργαζόμενοι και οι άνεργοι δεν είναι ανόητοι. Ξέρουν, έχουν σωματική γνώση της εξωφρενικής εκμετάλλευσης που υφίστανται από τους «ιδιώτες επιχειρηματίες». Ξέρουν πόσο αρπακτικά είναι τα αφεντικά τους –μικρά και μεγάλα– που πρόσφατα πάλι συνασπίστηκαν μην τυχόν κι αυξηθεί ο κατώτατος μισθός κατά κανένα δεκάρικο τον μήνα και στάξει η ουρά του αναπτυξιακού τους γαϊδάρου.
Το ξέρουν καλά. Αλλά αντί να οδηγούνται σε συντεταγμένη οργή και οργανωμένη αντίσταση, αισθάνονται σε τέτοιο βαθμό εγκαταλελειμμένοι, που αναζητούν, όσο και αν είναι απίθανη, και αυτοί την «ιδιωτική» λύση. Αυτό είναι που κατ' εξοχήν αναβαθμίζει το «ιδιωτικό». Αν προσθέσουμε και την κυβερνητική ρητορική περί της Ελλάδας ως «επενδυτικού παραδείσου» ή περί του άλλου με τον Τοτό και την «υγιή επιχειρηματικότητα», είναι προφανές το απελπιστικό αδιέξοδο.
Ετσι επανακάμπτει η νεοφιλελεύθερη «διανόηση» και δημοσιολογία.
Από τη μεγάλη καπιταλιστική κρίση του 2008 αν κάτι έγινε φανερό είναι πως όλα τα ιερά και όσια του συστήματος, από τις ιδιωτικές τράπεζες μέχρι τους ιδιωτικούς οίκους αξιολόγησης ή τις ιδιωτικές χρηματοπιστωτικές αγορές, πήγαιναν για φούντο παρακαλώντας το κράτος για διάσωση – και το κράτος προσέτρεξε. Τόση αποτελεσματικότητα!
Επιπλέον, είναι απολύτως προφανές πως όλες οι ιδιωτικοποιήσεις των τελευταίων τριάντα χρόνων έχουν αποτύχει πλήρως, βάσει των διακηρυγμένων στόχων τους. Αντί να αυξήσουν την αποδοτικότητα, την παραγωγικότητα και τον ανταγωνισμό, έγιναν οχήματα για αρπαχτές υπέρ των μετόχων και σε βάρος των επενδύσεων, της ποιότητας των υπηρεσιών και των εργασιακών συνθηκών: το αγγλικό μεταθατσερικό παράδειγμα των ιδιωτικοποιημένων εταιρειών νερού, ενέργειας, σιδηρόδρομων και ταχυδρομείων είναι κραυγαλέο.
Από την άλλη, και λόγω της κρίσης, μεταξύ 2005 και 2015, η συμμετοχή των κρατικών εταιρειών στις πεντακόσιες μεγαλύτερες παγκοσμίως πέρασε από το 9% στο 23%, δείχνοντας τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητά τους όταν τα πράγματα ζορίζουν.
Και βέβαια κάρφος στο μάτι των νεοφιλελεύθερων είναι πως μια οικονομία με κυρίαρχο τον κρατικό τομέα, η Κίνα, είναι το πραγματικό «οικονομικό θαύμα» στα τελευταία τριάντα χρόνια – για να μη μιλήσουμε για την ιστορία του συνόλου της Νοτιοανατολικής Ασίας, όπου όλη η εντυπωσιακή ανάπτυξη υπήρξε εντόνως κρατικά καθοδηγούμενη.
Ή για τα ερευνητικά δεδομένα, που δείχνουν πως προϋπόθεση της καπιταλιστικής ανάπτυξης υπήρξε ιστορικά –παντού και πάντοτε– η κρατική χρηματοδότηση και η κρατική έρευνα – βασική και εφαρμοσμένη.
Η πιο αναγνωρισμένη παγκοσμίως ειδική στο θέμα, Mariana Mazzucato (Το επιχειρηματικό κράτος, εκδόσεις Κριτική), γράφει ενδεικτικά: «Από το ίντερνετ ώς τη νανοτεχνολογία, το σύνολο των θεμελιωδών εξελίξεων χρηματοδοτήθηκαν από το κράτος, με τις φίρμες να μπαίνουν στο παιχνίδι μόνο όταν οι αποδόσεις ήταν καθαρά διασφαλισμένες. Ολες οι ριζοσπαστικές τεχνολογίες πίσω από το iPhone υπήρξαν κρατικά προωθημένες – το ίντερνετ, το GPS, οι οθόνες αφής, ακόμη και ο ηχητικά ενεργοποιήσιμος Siri».
Κι όμως, οι νεοφιλελεύθεροι παπαγάλοι έχουν μούτρα και μιλάνε. Οι ντόπιοι, δε, γύρισαν κυριολεκτικά από τα αζήτητα και η σημερινή κυβέρνηση έχει μεγάλη ευθύνη γι’ αυτό.
Η επιστροφή τους εκεί που ανήκουν είναι βασικό καθήκον της Αριστεράς.


* εκπαιδευτικός
 

"Καπετάν Μιχάλης". Η Μουσική του Μάνου Χατζιδάκι που ακουγόταν στην παράσταση. Τραγούδι Γιώργος Ρωμανός, Μ. Κατράκης, Μ. Φαραντούρη. (youtube, 8 Οκτ 2016)

..............................................................

 

Καπετάν Μιχάλης. Η Μουσική του Μάνου Χατζιδάκι που ακουγόταν στην παράσταση. Τραγούδι Γιώργος Ρωμανός, Μ. Κατράκης, Μ. Φαραντούρη.


(youtube, 8 Οκτ 2016)

Το έργο Ο Καπετάν Μιχάλης Ν. Καζαντζάκη. (θεατρική διασκευή στοίχοι Θρασύβουλου Σταύρου. Ν. Κοτζιά ) Ανέβηκε από το ελληνικό λαϊκό θέατρο του Μ. Κατράκη. Το 1966 αμέσως κυκλοφόρησε και ο δίσκος με την μουσική του. Στο θέατρο δεν ήταν η μουσική ακριβώς όπως είναι στον δίσκο. Το ορχηστρικό εισαγωγή ήταν και τραγούδι με τον Μ. Κατράκη (άστραψε στο ψηλό βουνό) Και το ορχηστρικό κερκέζικο τραγούδι. Ήταν και τραγούδι με την Μ. Φαραντούρη (κι ήρθες εσύ με τον νοτιά) 

 Άστραψε στο ψηλό βουνό Μ. Κατράκης 
κι ήρθες εσύ με το νοτιά Μ. Φαραντούρη 
Όμορφη Που 'Η Κρήτη Γ. Ρωμανός 
Εισαγωγή ορχήστρα Μουσική 
Για Την Εμινέ ορχήστρα 
Δεν Ήταν Νησί Γ. Ρωμανός 
Κυρά Μου Αμπελιώτισσα Γ. Ρωμανός 
Η Κρασογιώργαινα Γ. Ρωμανός 
Μεγαλοβδόμαδο Γ. Ρωμανός 
Κερκέζικο Τραγούδι ορχήστρα 
Βαριά Απόψε Η Νύχτα Γ. Ρωμανός 
Η Σφαγή ορχήστρα 
Πού Είναι Ο Θεός Γ. Ρωμανός



Από "Το εγχειρίδιο ενός καλού κλόουν" του Ηλία Κουνέλα (εκδ. Καλειδοσκόπιο, 2018)

..............................................................





 Από "Το εγχειρίδιο ενός καλού κλόουν"
του Ηλία Κουνέλα (εκδ. Καλειδοσκόπιο, 2018)
 



Ηλίας Κουνέλας
















Ένας μεγάλος κλόουν
αναζητάει την 

α π ο τ υ χ ί α

όπως ένας άνθρωπος
αναζητάει το 

Θ ε ό

.............................................


Ο κλόουν
δεν παίζει με τις φωτιές

ξέρει όμως πως
με ένα κουτί σπίρτα
μπορεί να ζεστάνει

ό λ η  τ η ν  α ν θ ρ ω π ό τ η τ α

......................................................


Ο κλόουν φέρει την έκθεση
από τη φύση του

δεν ξεχνάει πως γεννήθηκε γυμνός
μέσα από το κόκκινο αιδοίο

και πως δεν μπορεί να πάρει 
τίποτα μαζί του

........................................................


Ο κλόουν
δεν έχει εθνικό ύμνο
και δε θυμάται ποτέ
τα λόγια του

........................................................


Ο κλόουν
δεν έχει φύλο
έχει φίλους
τα παιδιά και τους γέρους
το φύλο του είναι 


                                κ λ ό ο υ ν


.........................................................


Ο κλόουν
δεν έχει 
ηλικία

είναι 
κλόουν χρονών

.........................................................


Ο κλόουν
ζει την
α π ο τ υ χ ί α
με πάθος

ίσως είναι το μόνο του πάθος

..........................................................

Ο κλόουν όταν περνάει
δίπλα από λουλούδια
σκύβει

για να μην είναι 
ψηλότερος απ' αυτά

...........................................................

Θα έδινες τη ζωή σου για κάτι
που ξέρεις από την αρχή
πως δε θα πραγματοποιηθεί
                      ποτέ;

έ ν α ς  κ λ ό ο υ ν  θ α  τ η ν  έ δ ι ν ε

 


"ΨΗΛΑ ΤΗ ΧΤΙΖΕΙΣ ΤΗ ΦΩΛΙΑ" (1939) ΜΑΡΚΟΣ ΒΑΜΒΑΚΑΡΗΣ

............................................................

 

ΨΗΛΑ ΤΗ ΧΤΙΖΕΙΣ ΤΗ ΦΩΛΙΑ, 1939, ΜΑΡΚΟΣ ΒΑΜΒΑΚΑΡΗΣ

(youtube, 1 Δεκ 2011)

ΜΕΓΑΛΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ. Ζεϊμπέκικο. Ηχογραφήθηκε το 1939. Δίσκος ODEON. Οι στίχοι είναι δάνειο από Δωδεκανησιακό παραδοσιακό τραγούδι. Μπουζούκι παίζει ο Σπύρος Περιστέρης και κιθάρα μάλλον ο Κώστας Καρίπης.




"Από τον Μεγαλέξανδρο στον Προφήτ’ Ηλία" έγραψε ο Αντώνης Λιάκος ("Εφημεριδα των Συντακτών", 21.5.2018)

..............................................................
 


Από τον Μεγαλέξανδρο στον Προφήτ’ Ηλία




έγραψε ο Αντώνης Λιάκος

Ανεξάντλητο είναι το ρεπερτόριο των βαλκανικών εθνικισμών. Μόνο που εξαντλεί και τη λογική και τη φρόνηση. Λοιπόν με την καινούργια πρόταση Μακεδονία του προφητ’Ηλία (Ματσεντόνια Ιλιντένσκα), πριν αρχίσουν οι κατακραυγές, ας κρατήσουμε μια επιφύλαξη, γιατί σε διαπραγμάτευση βρισκόμαστε και στις διαπραγματεύσεις σημασία έχει η στρατηγική. Και εδώ δεν διαπραγματεύεται ο Τσίπρας με τον Ζάεφ, οι δυο τους, ενδεχομένως, εύκολα θα τά’βρισκαν. Έχουν να διαπραγματευτούν με το εσωτερικό τους ακροατήριο και τις αντιπολιτεύσεις τους. Με παγιωμένες, καλώς ή κακώς, αντιλήψεις.
Οι ελληνικές επιφυλάξεις περιέχουν δυο αιτήματα: Το πρώτο, να μη μας «κλέβουν» την ιστορία, και δεύτερο να μην υποκρύπτει αλυτρωτικές βλέψεις το όνομα. Η νέα πρόταση δεν αφήνει περιθώρια σύγχυσης ως προς τους αρχαίους Μακεδόνες, των οποίων την κληρονομιά και τη χρησικτησία του ονόματος, τα καπαρώσαμε πρώτοι εμείς. Ωστόσο, το όνομα «Ιλιντεν», και μόνο που ακούγεται στην Ελλάδα, σημαίνει συναγερμό. Αναφέρεται σε ένα γεγονός που συνέβη το 1903, όπου στήθηκε η κολυμβήθρα του νεο-μακεδονικού έθνους. Να ο αντίλογος: «Μα αυτές οι εξεγέρσεις του 1903, απλώθηκαν σχεδόν σε όλη την έκταση της ευρωπαϊκής Τουρκίας, από το Κρούσοβο έως την Στράντζα της Αδριανούπολης, περιλαμβάνοντας και τις αναρχικές εκρήξεις βομβών στην Θεσσαλονίκη. Άρα, αν προσθέσουμε και την αντιφασιστική «Διακήρυξη του Ιλιντεν» το 1944, που μιλούσε για την απελευθέρωση της σύμπασας Μακεδονίας, κινδυνεύουμε κλπ κλπ.»
Ας δούμε λοιπόν προσεκτικότερα αυτή την ιστορία. Πράγματι στις 20 Ιουλίου 1903, ανήμερα του Προφητ’ Ηλία, το βλάχικο κατά πλειοψηφία Κρούσοβο καταλήφθηκε από αντάρτες που έβαλαν φωτιά στα τούρκικα κονάκια. Μια τυπική αγροτική εξέγερση εναντίον της εξουσίας, οι τούρκοι ήταν γαιοκτήμονες, αλλά τα σκάγια έπαιρναν και τους Έλληνες, που ασκούσαν οικονομική κυριαρχία στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Μετά από μερικές μέρες, επανέκαμψαν τα οθωμανικά στρατεύματα που κατέλαβαν το χωριό, σκότωσαν, βίασαν, λεηλάτησαν, έκαψαν σπίτια. Κι αυτή επαναλαμβανόμενη ιστορία στα οθωμανικά Βαλκάνια. Στη συνέχεια η ιστορία αυτή απέκτησε διαστάσεις εθνικού μύθου, αλλά έγινε και το αντικείμενο ερμηνείας και παρερμηνείας από διαφορετικές πλευρές. Οι ίδιοι οι Μακεδόνες θεώρησαν το Κρούσοβο, κάτι σαν το δικό μας Μεσσολόγγι, και την 20 Ιουλίου το αντίστοιχο της δικής μας 25ης Μαρτίου 1821. Γεγονός ηρωϊκό που έγινε σύμβολο και απεικονίζεται σε όλα τα νομίσματα, σε εικόνες στα δημόσια καταστήματα και στα σχολεία, όπως τα αντίστοιχα σε εμάς. Ακόμη και η ονομασία Μακεδόνες, ενώ αρχικά αναφερόταν σε όλους τους καταπιεσμένους κυρίως αγρότες της ευρωπαϊκής Τουρκίας, γλιστρώντας νοηματικά έγινε συνώνυμο όσων ορίζονται ως Μακεδόνες, ή Σλαβομακεδόνες , τότε τους έλεγαν και Βουλγάρους, πράγμα που εμπεριείχε και την υποτιμητική σημασία του υποδεέστερου, απολίτιστου κλπ. Απ την άλλη μεριά, οι Βούλγαροι της Βουλγαρίας θεώρησαν το Ιλιντεν δικό τους, πράγμα που υποτίθεται πως θα αποδείκνυε το βάσιμο των αλυτρωτικών τους επιδιώξεων. Αλλά και οι Έλληνες στάθηκαν εχθρικοί και αντίθετοι γιατί θα ακύρωνε τις δικές τους αλυτρωτικές επιδιώξεις. Δεν ξενίζουν αυτά. Η «επινόηση της παράδοσης» είναι βασικό εργαλείο για να συγκροτηθούν οι εθνικές ιδεολογίες. Όλες, και η δική μας.
Έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε τον δικό μας αλυτρωτισμό καλό και των άλλων δηλητηριώδη. Αλλά τι ήταν η Μεγάλη Ιδέα; Δεν ήταν ελληνικός αλυτρωτισμός; Και βέβαια Μεγάλες Ιδέες είχαν όλα τα βαλκανικά έθνη. Οι Σέρβοι είχαν την «Νατσερτάνιγιε», οι Βούλγαροι τη Βουλγαρία του Αγίου Στεφάνου, με σύνορα την Αλβανία και το Αιγαίο, οι Αλβανοί τη μεγάλη Αλβανία, με την Ήπειρο και το Κόσσοβο, και οι Μακεδόνες, την ενοποίηση των τριών Μακεδονιών: του Βαρδάρη, του Πιρίν και του Αιγαίου. Αν χαράξουμε στο χάρτη όλες αυτές τις μεγάλες ιδέες θα δούμε ότι αλληλοτέμνονται. Επομένως είναι συζητήσιμο αν υπάρχει ένα εθνικό όνομα που να παραπέμπει σε χώρο ή χρόνο, το οποίο να μην έχει αλυτρωτικές παραδηλώσεις.
Το καθ’ημάς: Πρώτο, κακώς μπήκαμε στην διαδικασία αυτή να βαφτίσουμε ένα άλλο έθνος, τη γλώσσα του και τη συνείδησή του. Δεν είμαστε στην εποχή της αποικιοκρατίας και δεν μας πέφτει λόγος. Δεύτερο, ακόμη κι αν χρειάζεται να θέλουμε οι άλλοι να σέβονται τις δικές μας ευαισθησίες, πρέπει να σεβόμαστε εμείς των άλλων, και μάλιστα όταν αφορά την ίδια την ύπαρξή τους, το εγώ τους. Τρίτο, αν υπάρχει κάτι που μπορεί να συμφωνηθεί αυτό θα πρέπει να είναι το απλούστερο όνομα, απαλλαγμένο από το δυσβάστακτο βάρος της ιστορίας. Το «Νέα Μακεδονία», μια χαρά είναι. Και μεις Νεοέλληνες λεγόμαστε, Νέα Ελληνικά αποκαλούν τη γλώσσα μας, στη νεοελληνική συνείδηση αναφερόμαστε.
Να τελειώνουμε με αυτή την ιστορία, έχει κακοφορμήσει, όπως έδειξε και η επίθεση στον Δήμαρχο Θεσσαλονίκης. Το δηλητήριο κυκλοφορεί ήδη στις φλέβες του έθνους και κακοφορμίζει άλλοτε για το Μακεδονικό, άλλοτε για το ποντιακό ή για τη διδασκαλία της ιστορίας.



Εφημεριδα των Συντακτών, 21.5.2018

"Αιώνια μαζί και αιωνίως χώρια" έγραψε ο Γρηγόρης Ιωαννίδης ("Εφημερίδα των Συντακτών", 14.05.2018)

...............................................................

 

Αιώνια μαζί και αιωνίως χώρια

Μάρκος Παπαδοκωνσταντάκης, Ευθαλία Παπακώστα  
Μάρκος Παπαδοκωνσταντάκης, Ευθαλία Παπακώστα
Το ‘χα πει πως θα επιστρέψω σύντομα στον Νέο Κόσμο για ακόμα μία από τις φετινές παραγωγές του «τσέπης». Η παραγωγή του Δημήτρη Μπογδάνου στο Δώμα δίνει τώρα την αφορμή και ολοκληρώνει κατά την άποψή μου μια αληθινά λαμπρή χρονιά για το ρεπερτόριό του. Μία από γλυκύτερες και μελαγχολικότερες στιγμές της θεατρικής σκηνής, σπαρακτική ωδή στον χαμένο έρωτα και ακόμα ψηλότερα, στην ανθρώπινη αδυναμία, από μόνο δύο ηθοποιούς -το αρχέτυπο ζευγάρι- και με πρόταση απόδοσης τόσο απλή, τόσο ανεπιτήδευτη και τόσο μα τόσο ερωτόπληκτη.
Στον ίδιο χώρο είχαμε δει λίγους μήνες μόλις πριν πάνω κάτω την ίδια ιστορία στη «Βοσκοπούλα» -και μάλιστα με τρόπο παρόμοιο. Ε λοιπόν, δεν είναι όπως φαίνεται ποτέ αρκετό! Τώρα με το «Ορφέας και Ευρυδίκη» πηγαίνουμε ακόμα πιο πίσω, στη ρίζα της ίδιας ιστορίας που θρηνεί στους αιώνες το θαύμα και την κατάρα του ανθρώπου: από τη μια να αξίζει την αιωνιότητα και από την άλλη να ξοδεύει την αιωνιότητα σε μια στιγμή.
Πηγαίνουμε ακόμη παραπίσω, στην απόδοση ενός ευέλικτου και πολύμορφου σαν πλαστελίνη θεάτρου, καθώς πλάθει μορφές μπροστά μας, κινείται στην επιφάνεια του μύθου, παίζει, χορεύει, αφηγείται και ξαναζεί μαζί μας.
Τα ντουέτα στο θέατρο του Νέου Κόσμου έχουν πλέον δημιουργήσει σχολή. Σημασία έχει η μαρτυρία του ηθοποιού και η επαφή του -γι’ αυτό η παράσταση στο Δώμα ξεκινά με το γνωστό πια χιούμορ των νεανικών σκηνών. Ζητούν από εμάς βασικά πράγματα: πρώτον, να αφήσουμε κατά μέρος την όποια σοβαροφάνεια για να αισθανθούμε αληθινά την ουσία της προσπάθειας. Και έπειτα να μας τοποθετήσουν κατά μέτωπο προς τη σκηνή, συμμέτοχους και υπόλογους μαζί με αυτήν στη σύνθεσή της.
Διόλου τυχαία λοιπόν οι δύο ηθοποιοί βρίσκονται στην αρχή τοποθετημένοι σαν γυμνά σώματα, σαν κούκλες στις βιτρίνες καταστημάτων. Η παράσταση βάζει την αφετηρία της στο σημείο μηδέν του σωματικού θεάτρου, όταν η είσοδος των θεατών ενεργοποιεί τον μηχανισμό της, δίνει ζωή και παλμό με την ποιητική μετάσταση.
Ετσι η ιστορία ξεκινάει από την αρχή τον κύκλο της… Ο Μάρκος Παπαδοκωνσταντάκης και η Ευθαλία Παπακώστα είναι χωρίς αμφιβολία ένα από τα γοητευτικότερα ζευγάρια των τελευταίων ετών στο θέατρό μας. Ο καθένας είναι βέβαια από μόνος του «όμορφος»… ωστόσο αυτό που ενδιαφέρει εδώ είναι ο τρόπος που οι δύο ενώνονται σε μια τέτοια αρμονία, ώστε ο καθένας πια χωρίς τον άλλον θα φάνταζε ατελεύτητος και ασχημάτιστος. Αυτό έχει σημασία. Η χαρά της ένωσης πρέπει να γίνει κοινή χαρά για τη φύση που βρήκε στον έρωτα την καλή της ώρα, τη δύναμη της ζωής αλλά και την καλή τύχη που ολοκλήρωσε το έργο της.
Είναι η τύχη όμως… Ενα φαρμακερό φίδι, λέει ο μύθος, δαγκώνει την Ευρυδίκη όταν ο έρωτάς της ανθεί στην αγκαλιά του καλού της. Και ο θάνατος, απρόσμενος και πάντα εκεί, την κερδίζει. Είναι κρίμα και άδικο! Και αντιλαμβανόμαστε καλά πως αν ο Ορφέας αποφασίζει να κατεβεί στον Αδη με οδηγό την ελπίδα, δεν είναι για να φέρει πίσω την αγαπημένη του όσο για να πεθάνει μαζί της.
Τα σκηνικά της Λυδίας Κοντογιώργη, εύκαμπτες λουρίδες που ακουμπούν σε μετακινούμενα στηρίγματα, γίνονται τώρα μοχλός θεάτρου: μεταβάλλονται συνεχώς, δημιουργώντας τόπους και δρόμους. Αλλοτε περικλείουν τους ήρωες, άλλοτε τους εγκλωβίζουν -κάποτε μάλιστα μου δώσανε την εντύπωση πως μιλούν κι αυτά μαζί τους...
Αλλά ο Κάτω Κόσμος δύσκολα δίνει πίσω ό,τι απέκτησε με τόση ευκολία. Κι όταν η Ευρυδίκη πιει το νερό της Στυγός, ο έρωτάς της λησμονιέται σε μια στιγμή: θάνατος φρικτότερος κι από τη φθορά του σώματος... Ο Ορφέας θα χρησιμοποιήσει τη μουσική αυτή τη φορά σαν όπλο: με τη λύρα του θα θυμίσει στα άγρια πλάσματα του Κάτω Κόσμου πως υπάρχει λησμονημένη ομορφιά, ένας δικός τους χαμένος κόσμος. Στο στόμα του έρχονται αρχαία λόγια, από τον Ομηρο και τον Οβίδιο μέχρι τον Νικ Κέιβ: όλα φέρνουν το παραμύθι των ερωτευμένων στις γενιές των ζωντανών.
Με τον ίδιο τρόπο -και με μια κάποια πίεση εκ μέρους της Περσεφόνης...- πείθεται τελικά κι ο ίδιος ο φοβερός Πλούτωνας να κάνει την ανήκουστη χάρη και να αφήσει τον Ορφέα να φέρει την αγαπημένη του πίσω, στο φως. Μα με έναν απλό όρο, τόσο απλό: να μην την κοιτάξει μέχρι να φτάσουν στον πάνω κόσμο.
Κάτι ξέρει αυτός φαίνεται… Γιατί δεν είναι τόσο απλό όσο ακούγεται. Η επιστροφή είναι ταξίδι προς τη μνήμη και τη ζωή, και αυτά τα δύο θέλουν εκτός από λέξεις να τραφούν, σώμα να ακουμπήσουν. Ο Ορφέας όσο πλησιάζει χάνει τη δύναμή του, χάνει το κουράγιο του. Και κάποια στιγμή υποπίπτει στο προαιώνιο σφάλμα του ανθρώπου: αμφισβητεί την πίστη του. Και έτσι το πένθος επιστρέφει, τη φορά αυτή με δική του ευθύνη. Η Ευρυδίκη θα επιστρέψει για δεύτερη, οριστική, φορά στον Κάτω Κόσμο...
Ο Ορφέας θα μείνει από τότε μόνος του να θρηνεί με την τέχνη του, όχι μόνο τον έρωτα που έχασε την πρώτη φορά, αλλά και την εμπιστοσύνη στον άνθρωπο που έχασε με τη δεύτερη. Θρηνεί εκείνον που μπόρεσε να δει την αιωνιότητα και να τη χάσει στο ανοιγοκλείσιμο του ματιού του.
Ο μύθος όμως δεν τελειώνει εδώ. Οι Βάκχες, λέει, δεν άντεξαν άλλο τον θρήνο του Ορφέα και τον κατασπάραξαν. Και μετά οι σοφοί θεοί, που έμαθαν τα βάσανά του, τον αποτύπωσαν μαζί με την αγαπημένη του στους αστερισμούς του ουρανού να κοιτάει ο ένας τον άλλο και να προσπαθούν να ακουμπήσουν μεταξύ τους. Τοπίο του ιδεατού έρωτα: αιώνια μαζί και αιωνίως χώρια.
Αυτό είναι το ένα γνωστό δίδαγμα της ιστορίας. Το άλλο λέει ότι ο χωρισμός έδωσε στην ανθρωπότητα τον πρώτο καλλιτέχνη ικανό να εξημερώνει άγρια θηρία με την τέχνη του... Μόνο που για να το κάνει αυτό πρέπει να πενθεί. Η ιστορία του Ορφέα διδάσκει μεταξύ άλλων πως η τέχνη για να είναι υψηλή οφείλει να είναι θρηνητική.
Ολα αυτά τα παραπάνω είδαμε -να πω καλύτερα, αισθανθήκαμε- σε μια παράσταση λίγο μεγαλύτερη της μίας ώρας, με δύο ηθοποιούς και ένα σκηνικό. Τόση είναι η δύναμη του θεάτρου να πυκνώνει και να μεταδίδει την ιστορία... Στο τέλος αληθινή συγκίνηση μας είχε καταλάβει. Γιατί; Μα γιατί άλλο; Για αυτόν τον δύστυχο Ορφέα και την καημένη Ευρυδίκη! Ποιος είπε πως χρειάζεται κάτι περισσότερο για να δούμε τον εαυτό μας στη στιγμή και την αιωνιότητα; Να καθρεφτίζεται ψηλά στους ουρανούς και στον Κάτω Κόσμο.
 

Δευτέρα, 21 Μαΐου 2018

"Δικομματισμός, αλλά για καλό σκοπό" έγραψε ο Γιώργος Γιαννουλόπουλος ("Εφημερίδα των Συντακτών", 20.05.2018)

..............................................................


Δικομματισμός, αλλά για καλό σκοπό


 
EUROKINISSI/ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ
Θα ήθελα να διευκρινίσω κατ’ αρχάς ότι δεν έχω ενταχθεί στο Κίνημα Αλλαγής, ούτε προτίθεμαι να τους ψηφίσω. Τώρα τελευταία, όμως, το πώς αντιμετωπίζεται, κυρίως από τον ΣΥΡΙΖΑ, το νεότευκτο αυτό κόμμα –νεότευκτο ως σχήμα, εφόσον πολλοί από τους συμμετέχοντες παραείναι παλιοί– δεν πρέπει να περάσει ασχολίαστο.
Συνοψίζω τη στάση της κυβέρνησης: από τη μία, επίθεση φιλίας· κι από την άλλη, το επιχείρημα ότι εφόσον το ΚΙΝ.ΑΛΛ. θα αναγκαστεί τελικά να διαλέξει ανάμεσα στον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Δημοκρατία, οφείλει να πει καθαρά ποιον από τους δύο θα προτιμήσει, για να ξέρει και ο κόσμος τι ψηφίζει. Ακούγεται εύλογο.
Αλλά, όπως συμβαίνει συνήθως στην πολιτική, τα φαινόμενα απατούν. Πρώτα απ’ όλα, και δεδομένου ότι η συνεργασία ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ. ήταν αποδεδειγμένα προαποφασισμένη και δεν προέκυψε επειδή στη διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης αποκλείστηκαν όλα τα άλλα ενδεχόμενα, γιατί οι κ.κ. Τσίπρας και Καμμένος δεν είπαν τίποτα, έτσι για να ξέρει ο κόσμος τι ψηφίζει;
Αυτό όμως είναι το λιγότερο. Γιατί της κωλοτούμπας του ΣΥΡΙΖΑ μετά το δημοψήφισμα είχε προηγηθεί μια άλλη, η οποία πέρασε απαρατήρητη: ως νέο κόμμα εξουσίας υιοθέτησε τον διαβόητο δικομματισμό. Τον δικομματισμό που επί δεκαετίες με αφρούς στο στόμα καταριόταν, και σήμερα τον αναπαράγει εφαρμόζοντας την κλασική συνταγή: πρώτα πόλωση και μετά απαίτηση από τους μικρούς (τις «λοιπές δημοκρατικές δυνάμεις», αν σας θυμίζει κάτι) να διαλέξουν ποιανού κόμματος εξουσίας θα γίνουν η τσόντα. Και με παράλληλο στόχο να σκοτωθούν μεταξύ τους οι του ΚΙΝ.ΑΛΛ. προσπαθώντας να στρίψουν το τιμόνι προς τα δεξιά ή τα αριστερά.
Δεν χρειάζεται, όμως, να έχεις φάει τη ζωή σου στην πολιτική για να ξέρεις ότι οι συνεργασίες γίνονται μετά τις εκλογές, αφού το κάθε κόμμα μαζέψει πρώτα όσο το δυνατόν περισσότερες ψήφους, και με βάση το συγκεκριμένο εκλογικό αποτέλεσμα, που επιτρέπει ή δεν επιτρέπει ορισμένες κινήσεις. Διότι αν ένας μικρότερος προαναγγείλει σε ποιο κόμμα εξουσίας θα προσκολληθεί, γιατί οι ψηφοφόροι να μην προτιμήσουν απευθείας το αφεντικό και όχι το υπηρετικό προσωπικό του;
Το πράγμα όμως δεν τελειώνει εδώ. Στο πλαίσιο του δικομματισμού η «πρώτη φορά Αριστερά» δέχτηκε να παίξει την πολύ παλιά φαρσοκωμωδία των εναλλασσόμενων στην εξουσία «αστικών» κομμάτων: όταν είσαι στην αντιπολίτευση αντιτίθεσαι σε ό,τι κάνει η κυβέρνηση, κι όταν γίνεις κυβέρνηση επικρίνεις την αντιπολίτευση, δηλαδή την προηγούμενη κυβέρνηση, επειδή σου το ανταποδίδει. Κι αυτή με τη σειρά της επικαλείται τα δικά σου επιχειρήματα που τώρα έχουν γίνει δικά της.
Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς! Τον ρεαλισμό που σήμερα προβάλλεται ως αρετή, ενώ πριν τρία χρόνια σήμαινε ένταξη στα τάγματα ασφαλείας; Τα πλεονάσματα που η Νέα Δημοκρατία τα πετύχαινε με το αίμα του λαού και τώρα θεωρούνται επιτεύγματα; Ή τους μύδρους που εξαπολύει ο ΣΥΡΖΑ κατά της αντιπολίτευσης για την απόλυτα αρνητική της στάση, ξεχνώντας ότι κι εκείνοι είχαν πει «όχι» στα πάντα;
Μπορεί να ακούγεται παράδοξο, αλλά όλα αυτά, στην καλύτερη περίπτωση, θα μπορούσαν να εκληφθούν ως κυνισμός ή εξουσιολαγνεία. Στην Αριστερά, όμως, ελλοχεύει και ένας άλλος, πολύ μεγαλύτερος κίνδυνος: να πιστεύεις κατά βάθος ότι οι πράξεις σου δεν κρίνονται από το αν τηρούν ή παραβιάζουν κάποιες γενικά αποδεκτές αρχές, αλλά από το κατά πόσον κινούνται ή δεν κινούνται στην τροχιά που έχει προδιαγράψει η λογική της ιστορίας.
Θα μου πείτε, ποιος στις μέρες μας ασχολείται με τον ιστορικό και διαλεκτικό υλισμό (εκτός Περισσού, εννοείται). Γιατί όμως; Οχι γιατί το ψάξαμε και διαπιστώσαμε ότι αυτός ο ανεστραμμένος εγελιανισμός δεν εξηγεί όσο θα θέλαμε τον κόσμο και δεν οδηγεί στον επί γης παράδεισο, αλλά επειδή σταματήσαμε, για λόγους που παραμένουν αδιευκρίνιστοι, να μιλάμε με τέτοιους όρους.
Κι όμως, αυτό το άταφο και ανομολόγητο σχήμα σκέψης λειτουργεί υπόγεια και εξηγεί πολλά. Για παράδειγμα, την τάση της Αριστεράς να κλαίει και να δοξάζει τους μάρτυρές της, ενώ ταυτόχρονα αποφεύγει να μιλήσει για τα δικά της θύματα. Αν αντί για τη Μαρφίν είχαν βάλει φωτιά οι δεξιοί σε κομματικά γραφεία του ΣΥΡΙΖΑ καίγοντας τρεις ανθρώπους, δεν θα θυμόμαστε τα ονόματά τους και δεν θα κατεβαίναμε στους δρόμους κάθε χρόνο τη μαύρη εκείνη ημέρα;
Κάτι ανάλογο ισχύει και για τον δικομματισμό. Πολύ κακό πράγμα και ύπουλο όταν τον επέβαλαν οι αντίπαλοι για να πλήξουν την Αριστερά. Οταν όμως τον καλλιεργεί συστηματικά ο ΣΥΡΙΖΑ, το κάνει για καλό σκοπό. Οχι για να παραμείνουν στην εξουσία –προς Θεού, αυτά είναι για τους αστούς– αλλά για την Αριστερά, ρε γαμώτο!

Ella Fitzgerald & Duke Ellington - It Don't Mean A Thing If It Ain't Got That Swing (youtube, 5 Ιουν 2009)

............................................................


Ella Fitzgerald & Duke Ellington - It Don't Mean A Thing If It Ain't Got That Swing


(youtube, 5 Ιουν 2009)

It don't mean a thing, if it ain't got that swing 
(doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah) 
It don't mean a thing all you got to do is sing 
 (doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah) 
 It makes no difference 
If it's sweet or hot Just give that rhythm 
Everything you've got It don't mean a thing, if it ain't got that swing 
(doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah) 
It don't mean a thing all you got to do is sing 
(doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah) 
 It makes no difference If it's sweet or hot Just give that rhythm 
Everything you've got It don't mean a thing, if it ain't got that swing 
(doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah, doo-ah) 
It makes no difference If it's sweet or hot Just give that rhythm 
Everything you've got It don't mean a thing if it ain't got that swing 
 It don't mean a thing all you got to do is sing (doo-ah) 
 It makes no difference If it's sweet or hot Just give that rhythm 
 Everything you've got 
Don't mean a thing all you've gotta do is swing 
It don't mean a thing all you've gotta do is sing 
It makes no difference If it's sweet or hot 
Give that rhythm 
Everything you've got 
It don't mean a thing if it ain't got that swing (doo-ah, doooo-aaaah) 
Don't mean a thing



Κυριακή, 20 Μαΐου 2018

"Αγάπες που δεν άνθισαν" (youtube, 24 Απρ 2012)

...............................................................


Αγάπες που δεν άνθισαν


Στίχοι:  
Άρης Αποστολόπουλος

Μουσική:  
Χρήστος Τσιαμούλης


Φωνή: Λιζέττα Καλημέρη

Είναι κρυμμένα μάτια μου μες τις ρωγμές του χρόνου
μαργαριτάρια δάκρυα και διαμαντάκια πόνου
κρυφών ερώτων μυστικό που το γνωρίζουν λίγοι
όσοι καημός αμάραντος τα θέλω τους τυλίγει


Αγάπες που δεν άνθισαν ποτέ στο φως μια μέρα
πολύτιμα πετράδια και κλειστοί κάτασπροι κρίνοι
αμόλυντες του έρωτα στιγμές μες τον αέρα
που χρώμα στων αγγέλων τα φτερά έχουνε γίνει


Έλα μια νύχτα για να δεις όσα δεν είδαν άλλοι
όλα τα αστέρια του ουρανού είν’ έρωτες μεγάλοι
ερωτομύστη μυστικό που θα στο μαρτυρήσω
μόνο μην πεις πως μ’ αγαπάς γιατί με μιας θα σβήσω



(youtube, 24 Απρ 2012)
[Άλμπουμ : Αφύλακτη σκοπιά (2004)]